Lekarka bada pacjentkę z zapaleniem płuc

Zapalenie płuc – czy zawsze musi być leczone w szpitalu?

Zapalenie płuc to ciężka choroba, która może pozostawić po sobie powikłania i zwiększyć ryzyko zgonu. Statystyki wskazują, że wymaga ona hospitalizacji w ok. 12% przypadków, przy czym jej ryzyko wzrasta wraz z wiekiem . Które objawy zapalenia płuc wskazują na potrzebę terapii w szpitalu? Jak wygląda leczenie tej choroby w domu?

Czym jest zapalenie płuc?

Zapalenie płuc to ostry stan zapalny miąższu płucnego, który powoduje zaburzenia czynności oddychania. Najczęściej jego przyczyną jest infekcja bakteryjna wywołana przez pneumokoki, czyli Streptococcus pneumoniae. W przypadku pacjentów z obniżoną odpornością za infekcję równie dobrze mogą odpowiadać wirusy, a nawet grzyby. Zapalenie płuc to także dość częste powikłanie po grypie, kiedy organizm osłabiony walką z wirusem jest podatny na atak innych patogenów.

Większość przypadków zapalenia płuc może być leczona w warunkach domowych, jednak pod ścisłą kontrolą lekarza. Najczęściej hospitalizacje zdarzają się u małych dzieci oraz osób dorosłych po 65. roku życia. U niemowląt do 6. miesiąca życia leczenie szpitalne jest obowiązkowe w przypadku podejrzenia zakażenia bakteryjnego.

Objawy zapalenia płuc

Najczęstsze objawy towarzyszące zapaleniu płuc to:

  • ból w bocznych częściach klatki piersiowej, który nasila się przy kaszlu,
  • kaszel mokry, często z wydzieliną o charakterze ropnym,
  • duszność,
  • nadmierna potliwość,
  • dreszcze,
  • gorączka,
  • bóle mięśni.

U osób starszych zapalenie płuc może przebiegać w nieco inny sposób. Zwykle towarzyszy mu mniej objawów i rzadziej pojawia się gorączka. Seniorzy są za to bardzo osłabieni, mogą mieć zaburzenia świadomości oraz zaostrzenia chorób przewlekłych.

Które objawy zapalenia płuc oznaczają konieczność leczenia szpitalnego?

Leczenie domowe powinno odbywać się w stałym kontakcie z lekarzem, który będzie na bieżąco oceniał stan zdrowia pacjenta. Wskazaniem do hospitalizacji jest brak poprawy po 48 godzinach od wprowadzenia antybiotyku. Oprócz tego alarmujące powinny być poniższe objawy:

  • saturacja <92%, czyli niskie wysycenie krwi tlenem,
  • niewydolność oddechowa,
  • rozległe, obustronne zmiany zapalne,
  • zaburzenia świadomości,
  • niskie ciśnienie tętnicze,
  • rozwój powikłań, np. ropnia płuc[1].

Jak leczyć zapalenie płuc w domu?

Podstawą terapii w przypadku zapalenia płuc jest dobrze dobrany antybiotyk. Po jego zastosowaniu poprawa powinna nastąpić dość szybko. Można też stosować leki dodatkowe, żeby złagodzić męczące objawy.

Zobacz też:  Kiedy stosować leki przeciwzapalne bez recepty?

Na bóle mięśniowe czy w klatce piersiowej zalecany jest paracetamol, który działa przeciwbólowo, a także obniża gorączkę. Z kolei w przypadku trudności z odkrztuszaniem śluzu warto zastosować preparat na kaszel mokry, np. z ambroksolem. To lek, który stymuluje produkcję rzadkiej wydzieliny, dzięki czemu upłynnia flegmę zalegającą w dolnych partiach dróg oddechowych. Ponadto wspomaga jej transport przez rzęski obecne na ich powierzchni[2].

Co ważne, ambroksol zwiększa stężenie w oskrzelach stosowanych antybiotyków. Dzięki temu terapia z ich użyciem może być jeszcze bardziej skuteczna. W większości przypadków zapalenia płuc przeciwwskazane są leki hamujące odruch kaszlu.

W leczeniu zapalenia płuc pewnością pomoże picie dużej ilości ciepłych płynów, które również będą upłynniać wydzielinę w drogach oddechowych. Nie należy bagatelizować tej choroby – podczas leczenia bardzo ważny jest odpoczynek, żeby organizm mógł skupić się na walce z infekcją.

[1] https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/choroby/65040,zapalenie-pluc [dostęp 29.11.2023].

[2] Jędrzejek, M., Pokorna-Kałwak, D., & Mastalerz-Migas, A. (2020). Praktyczne zastosowanie leków mukoaktywnych. Lekarz POZ, 1: 14-19.